Mezun olma aşamasına gelmiş öğrencilerin ağırlıklı olarak tez örnekleri araştırması içerisinde olduğu bilinmektedir. Çünkü doğru biçimde tamamlanmış tez örnekleri sayesinde prosedürleri daha hızlı şekilde bitirmek ve asgari hata ile işlemleri tamamlamak mümkün olacaktır. Bu yayınımızda bahsi geçen konuya değineceğiz ve genel manada akıllardaki soru işaretlerini ortadan kaldırmaya çalışacağız. Eğitim düzeyi ne olursa olsun yükseköğrenim programlarından mezun olmak için çeşitli akademik çalışmalar talep edilmektedir. Burada talebeler de haklı olarak ilk kez hazırlayacakları bir olgu için model olarak benimseyebilecekleri çeşitli örneğe gereksinim duyabilmektedirler. Düşünce çok mantıklıdır çünkü yeterli bilginiz olmayan bir konuda elinizde model çalışma olması inanılmaz işe yarayabilir ve böylece siz de işin temel noktalarını öğrenmek suretiyle bir nebze de olsa işleri kolaylayabilirsiniz. En azından yapabilecekleriniz hakkında bir plan ortaya koyabilir ya da program belirleme süreleriniz önemli ölçüde kısalır ve işleri görece kolaylayabilirsiniz. Bir de yakın zamanda aynı okuldan, aynı programdan kabul edilmiş bir örneğe ulaşabilirseniz çok daha şanslı olduğunuzu ifade edebiliriz. Ancak burada atlanan önemli bir nokta bulunmaktadır. Atlanan nokta maalesef ki akademik çalışmalarda standart olmadığı hususudur. Yani keşke bazı kurallar olsa ve tek tek siz bunları kontrol listesinden inceleyip ona göre hazırlığınızı yapsanız gerçek manada mükemmel olurdu. Uygulama noktasında bu husus pek gözlemlenememektedir. Bazı üniversiteler bu konuda çok kapsamlı plan/program yapmış ve bunu tamamen yazılı olarak ilgili taraflara paylaşmışlardır. Okulun ya da enstitünün web sayfasından da kolaylıkla ulaşabileceğiniz bu dokümantasyon kusursuza yakın iş çıkarılmış bir dokümantasyondur. Buraya kadar her şey çok güzel, kötü olan bu kurallar bütününün maalesef ki uygulamada yok olduğudur. Bazı durumlarda da danışmanların okul kuralları ile koordine olamadığı gözlemlenmektedir. Özellikle de birden çok üniversitede eğitim veren bazı danışmanlar bu konuda önemli sorunlar çıkarmaktadır. Anlatılan bazı danışmanların zihninde tez örnekleri ya da kuralları hakkında çeşitli kriterler vardır ve hangi okulda olurlarsa olsunlar kendi akıllarındaki kuralların uygulanmasını talep etmektedirler. Günümüzde biçimsel manada özellikleri de enstitüler kontrol ettiği için öğrenci teslimden sonra aslında danışmanın isteklerinin yanlış olduğunu, enstitü kuralları ile çeliştiğini görmektedir. Bu durumda biçimsel özellikler için başa dönmüş olacak ve dosyanın tamamını düzenlemek durumunda kalmaktadır. Biçimsel düzenleme dışında kalan hususlarda ise tez örnekleri genel manada işe yaramayacaktır. Çünkü yukarıda da anlatıldığı üzere, içerik olarak herhangi bir standart olmadığı için (ya da uygulanamadığı için diyelim) tamamen danışman odaklı ilerlemek durumundasınız. Kısacası bu işlemler hakkında ülkemiz genelinde bir standardizasyon sağlanamadığı için süreçler görece daha da zorlaşmaktadır. Bu durumun önüne geçebilmek için kısa vadede bir uygulama mümkün görünmemektedir çünkü danışmanların değerlendirmeleri de kendi içerisinde tutarsızdır ve standart değerlendirme söz konusu değildir.

Tez Planı Örneği

Yukarıdaki konunun akabinde incelemeye devam edilecek ikinci kıstas tez planı örneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Hazırlanması icap eden tez planı örneği işlemlerin takvimini belirlemek ve süreci doğru şekilde ilerletebilmek adına önemlidir. Şöyle ki gerçekçi bir planlama yapılabilir ve uygulama noktasında da mümkün olan asgari hata payı ile işlemler tamamlanabilir ise mezuniyet süreci arzulanan şekilde tamamlanabilecektir. Bunun için ilk olarak konu hakkında bilgi sahibi olabilmek ve bilgimiz olan bu hususlarda uygulamayı planlamaya sadık şekilde tamamlamak elzemdir. İkinci önemli nokta ise zaman yönetimidir. Hazırlanacak olan plan gerçekçi ve uygulanabilir olmalıdır. Üniversitelerin iç prosedürleri, danışman beklentileri, talebe hedefleri gibi değişkenler etrafında farklılıklar tez planı örneği hazırlanması aşamasını etkiliyor olsa da genel manada ana hatlar belirli olduğundan dolayı uygulamada karşılığı mutlaka olacaktır. Bu işlemler için öncelikle tez hazırlama konusunda temel bilgileri elde etmeye gayret göstermek gerekmektedir. Sonrasında ise danışman ile görüşmeler yapmak suretiyle beklentiler tespit edilmelidir. Bu işlemler aslında kabaca ne kadar zamana gereksinim duyulduğu, süreç adımları ve ihtiyaç tespitinde bulunabilmek için yeterli olacaktır. Anlatılan hususlar netleşir ise enstitünün (ya da fakültenin) takvimi de elde edilir ve her bir adım uygulanabilecek şekilde kayıt altına alınır. Eğer mümkün ise bu süreçleri tamamlamış birisinden yardım almanız size ciddi manada yarar sağlayacaktır. Bu mümkün değil ise bizim gibi profesyonel olarak bu işi yapan yerlerden destek alabilir veyahut en kötü seçenekte kendiniz hazırlamak durumundasınız. Tüm anlatılanlar zihninizde kurgulandı ise bizim önerimiz aşağıdaki adımların genel manada mutlaka planda yer almasıdır. Belirtilen kıstaslar kabaca hazırlanmış ve süreçteki ortak adımları ifade etmektedir. Kendi gereksinimlerinize göre bu adımlara eklemeler ya da çıkarmalar yapabilirsiniz.

  • Konunun belirlenmesi
  • Araştırma metodunun/yönteminin belirlenmesi
  • Taslak hazırlanması
  • Okuma ve not alma aşamaları
  • Yazma aşaması
  • Yöntem kısmının netleştirilmesi
  • Yöntem kısmının uygulanması
  • Elde edilen verilerin analiz edilmesi
  • Literatür ile bulguların birleştirilmesi
  • Tartışma yazılması
  • Sonuç ve özet yazılması
  • Son kontroller

Ana hatlarıyla yukarıda ifade edilmiş bir tez planı örneği işinize yarayabilir. Sizin çalışmanıza göre süreçlere ekleme yapabileceğiniz hususunu unutmayınız. Dilerseniz bu işlemleri sizin yerinize biz de üstelenebiliyoruz. Profesyonel danışmanlık desteği almak için bizimle irtibat haline geçebilirsiniz.