0532 612 18 80Pzt Cuma 09:30 18:30

İntihal Nedir?

Kategori: Genel Yazar

İntihal Nedir?

Üniversite öğrencileri veya akademisyenler arasında sık sık intihal nedir türünden konuşmalara rast gelmişsinizdir. Hatta intihal nedir konusunda sadece bu iki kategori değil; akademik çalışmalarla ilgili herkes az-çok bilgi sahibi olmak durumundadır hatta daha doğru bir tabirle bilgi sahibi olmak zorundadır. Şöyle ki bilinçsizce yapılacak bir hata sebebiyle ciddi manada ilgili kişinin bağının ağrıması muhtemeldir. Kasti olarak intihal (aşırma ya da bilgi hırsızlığı) yapanlara ise söylenecek bir şey yoktur çünkü başkasına ait bir buluşu/düşünceyi kendi düşüncemiz gibi göstermek somut bir hırsızlıktan farklı değildir. Burada aslında inceleme konusunu bilinçli yapılan ve bilinçsiz yapılan şeklinde temel manada iki kategoriye ayırabiliriz. Bilinçli şekilde yapılanlar hakkında fazla yoruma gerek bulunmamaktadır. Ancak birçok kişi gerçekten bilinçsiz olduğundan dolayı bu hataya düşmektedir. Bu işi meslek olarak yaptığımızdan dolayı inanın birçok öğrencinin yeterli bilgi sahibi olmaması sebebiyle bu gaflete düştüğünü rahatlıkla ifade edebiliriz. Şunu da eklemek gerekiyor ki bilinçsiz olmak talebeleri masum yapmayacaktır. Çünkü insan yaptığı bir işin gerekliliklerini ve/veya nihai sonuçlarını öngörmek durumundadır. Dahası buna ek olarak üniversiteler ve danışmanlar da intihal olayının bir numaralı muhatapları arasındadır. Bu hususların tamamı yasa ve yönetmeliklerle netleştirilmesi gerektiğinden dolayı kanun koyucu ve YÖK gibi muhataplar da görünürde en direkt ancak aslında asıl sorumlular arasındadır. Maalesef ki bu konuda yukarıda bahsi geçen tarafların tamamı gerçek manada sorumluluğu üzerine almamış durumdadır. Günümüzde ağırlıklı olarak birebir alıntı oranına odaklanılmış durumdadır. Birçoğunuzun bildiği üzere artık intihal konusunu test eden yazılımlar bulunmaktadır. Ki %100’e çok yakın oranda sonuç vermektedir. Şöyle ki program veri tabanında Türkiye’de karşılaşabileceğiniz tüm akademik yayınlar taratılmış durumdadır. İnternet aracılığı ile veri tabanındaki bu dokümantasyonlar arasındaki benzerliği ortaya çıkarmak suretiyle çalışan program aslında çok işe yaramakla birlikte, insan faktörünü görmezden gelmektedir. Bilmeden (daha doğrusu programın nasıl çalıştığını bilmeden) alıntı oranına yakalanılsa bile, program hakkında üst düzey bilgi sahibi olan bir insanın tamamen intihal olan bir çalışmada %1’den daha düşük düzeyde programa yakalanması mümkündür. Gerçekten de tamamen intihal olan bir çalışmada inanın bu mümkündür. Yalnızca bu bilgiden hareketle programın çok işe yarar bir çözüm alternatifi olmakla birlikte kesin-kati sonuç verdiğini söylemek olanak dışıdır. O halde bu işi yalnızca bilgisayar programı ile değil; insan zihni ile birlikte değerlendirilmek gerekliliği su götürmez bir gerçektir. Danışmanlar ve sistem şunu atlıyor; intihal demek birebir alıntı demek değildir. Yani siz başkasının düşüncelerini çalabilirsiniz, ancak bu düşünceleri değiştirirseniz kendi ifadeleriniz gibi gösterebilirsiniz (Program tamamen değiştirilen içeriği algılayamamaktadır. Sadece aynen yazılan ya da aralarda kelime değiştirerek yazılan bilgileri algılayabilmektedir. Anlam bakımında aynı ancak metin olarak tamamen değiştirilen yazıları algılaması mümkün değildir). O halde burada danışmanlara daha çok iş düşmektedir. Hal böyle iken maalesef ki birçok danışmanın bu konuda ya bilgisi yoktur ya da umursamaz durumdadırlar. Elbette tüm akademisyenleri bu kategoriye dahil etmek olası değildir ancak birçok danışmanın tez yazımı gibi süreçlerle ilgili bilgileri sıfıra çok yakındır. Örnek vermek gerekirse, alıntı yaptığımız bir tabloda çeşitli bilim insanlarının geçmişte yaptıkları çalışmalar hakkında bilgi yer almaktadır. Normalde olması gereken tabloyu nereden alıntıladıysak onu kaynak göstermektir. Peki danışman bizden ne istemiştir? Sıkı durun tabloda yer alan bütün yazarların kaynakçada gösterilmesini istemiştir. Oysa bizim o yayınlara ulaşmak bir yana, içerikleri hakkında hiçbir fikrimiz yoktur. Bir başka örnekte ise danışman bizden kaynakçayı zenginleştirmek için ulaştığımız Türkçe eserlerde atıf yapılmış yabancı kaynaklara atıf yapmamız gerektiğini iletmişti. Oysa bizim o kaynaklarla ilgili hiçbir bilgimiz yoktu. Sadece somut olarak ulaştığımız Türkçe yayınlarda, bahsi geçen yabancı yazarlara atıf yapılmıştı. Bu gibi örnekler çoğaltılabilecek olsa da ana hattıyla ne demek istediğimizi anladığınızı düşünüyoruz. Kısacası çok önemli bir denetim noktası olarak danışmanların bu işi hakkıyla yaptığı söylenemez (bize göre bu oran yaklaşık %60-70 civarıdır). Hiyerarşinin üst basamağındaki danışman bu işi hakkıyla yapamaz ise de alt basamaktaki öğrenciden bazı hususlara dikkat etmesini beklemek hayalden öteye geçmeyecektir. İntihal nedir isimli bu makale sayesinde umarız bir nebze de olsa işinize yarar bilgiler ortaya koyabilmişizdir. Gerek intihal konusunda gerekse de akademik çalışma hazırlama (tez hazırlama, ödev yaptırma ya da makale hazırlama) konusunda ek bilgi isterseniz bize ulaşabilirsiniz. Aşağıda birkaç noktaya daha değineceğiz. Bu bilgileri incelemeniz de yararlı olabilir.

İntihal Konusunda Problemlerin Temel Nedenleri

  • Öğrencilerin yeterli bilinçte olmamaları ve konu hakkında araştırma yapmamaları,
  • Art niyet,
  • Danışmanların işlerini gerektiği gibi yapmamaları ve bilgi yetersizlikleri,
  • Gerekli yasal alt yapı ve eğitim sisteminin yetersizliği,
  • Üniversitelerde akademik çalışmanın nasıl yapıldığı hususunda eğitimlerin olmaması ya da çok yetersiz olması,
  • Sistemin intihale değil; birebir alıntıya odaklı çalışması,
  • Tezlerin ya da projelerin kredisiz olmasına karşılık mezun olmak için bir zorunluluk olması,
  • Yüksek lisans düzeyi programlardan mezun olmak için makale hazırlamanın zorunlu hale getirilmesi,
  • Tez yazım kılavuzlarının çoğunluğunda konuyla iniltili çok az ya da hiç bilgi yer almaması,
  • Emek ortaya koymadan akademik çalışma meydana getirme düşüncesi,

İntihal İle Karşı Karşıya Kalmamak İçin Dikkat Edilecek Temel Noktalar

  • Alıntı hususunda dikkatli olmak öncelikle vicdani bir durumdur. Yani ne kadar denetlense bile bazen bu durumun tespit edilemeyeceğini yukarıda anlatmıştık. Bu sebeple kişi vicdanına hesap verebilir ise sorun olmaz. Olaya bu şekilde yaklaşmak gerekiyor.
  • Çok kez tekrarladığımız gibi kaynak göstermek ücretli değildir. Bu sebeple gerçekten çok kolay bir işlemdir.
  • Akademik çalışma yapan kişi (tez, makale ya da ödev gibi) sık sık not almalı ve bir cümle bile esinlendiği kaynakları ilgili kısma not almalıdır. Çünkü bir insan 10-20 tane kaynağı unutmaz. Bu sayı en fazla birkaç tane olacaktır. Bu sebeple alıntılarda detaylara dikkat etmek gerekir.
  • Kişi öncelikle kendi işini doğru yapmalı ve yaptığı işin gerekliliklerini öğrenmelidir. Bu sebeple alıntı konusunda dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmesi önemli bir noktadır.
  • Danışmanın intihale götüren taleplerini koşulsuz dikkate almaktan kaçınılmalı, böyle bir talep gelir ise nazikçe bu işlemin yanlış olduğunu danışman hocasına anlatmalıdır.
  • Özet, sonuç gibi kısımları tamamen kendi cümlelerin ile yazınız.
  • Programda test bir fikir verebilir ancak intihal olmadığını garanti edemez. Test işlemi akabinde bahsi geçen akademik çalışmalarda kullanılan kaynakların, çalışma ve kaynak arasındaki ilişkisine bakılmalı (danışman ya da ilgili birim tarafından kontrol edilmesi).
  • Sadece somut olarak ulaşılan kaynağa atıf yapılması (elimizdeki kaynağın atıf yaptığı bir yayına atıf yapmamız doğru değildir).
  • İntihal Hakkında Bilgilendirme